Èðýýä¿éãýý äààòãóóëàõ мэргэжил эзэмших ãýæ áàéãàà ó÷ðààñ õàðèóöëàãàòàé õàíäàõ õýðýãòýé

Ìàíàé áàéãóóëëàãà îþóòíóóäûã çºâ ñóðãóóëüä, çºâ ÷èãòýé суралцуулах çîðèëãîòîéãîîð 2005 îíû 8-ð ñàðä áàéãóóëàãäñàí. Ýõíèé æèë¿¿äýä Àâñòðàëè ðóó оюутан зуучлахын çýðýãöýý ìýäýýëýë ºãºõ çàð÷ìààð àæèëëàæ áàéñàí. Õàðèí ñ¿¿ëèéí ãóðâàí æèë 30-ààä îðîí ðóó æèëäýý 200-300 ãàðóé îþóòàí ñóðàã÷дыг ÿâóóëäàã áîëîîä áàéíà. Èíòåðíýòýýñ ìýäýýëýë àâ÷, ýñâýë зөвхөн ººðò байгаа ìýäýýëëèéí áààçààð õ¿¿õäэд мэдээлэл өгч, сóðãóóëüä ÿâóóëíà ãýäýã äýíä¿¿ ºðººñãºë îéëãîëò, òèéìýýñ ìàíàé áàéãóóëëàãà ÎÓ-ûí õóðàë öóãëààíóóäàä èäýâõèòýé îðîëöîæ олон орны сургуулиудын төлөөлөгчидтэй нүүр тулан уулзаж мэдээллийн баазаа бэхжүүлэн, ¿éë àæèëëàãààíûõàà õ¿ðýýã òýëñýýð áàéíà. Бид байгуулагдсанасаа хойш Àíãëè, Àâñòðàëè, Àìåðèê, Øèíý Çåëàíä, Ñîëîíãîñ, ßïîí çýðýã 10 ãàðóé îðíû 27 óäààãèéí õóðàë öóãëààíä оролцсон áºãººä ýíý õóðëууäад áàãàäàà 10 ãàðóé, äýýä òàë íü 60 øàõàì îðíû 200-ààä èõ äýýä ñóðãóóëèóä áîëîí ýë÷èí ñàéäûí ÿàìäóóä îðолцож, ñóðãàëò, визтэй õîëáîîòîé ìýäýýëëүүдèéã өгдөг. Îþóòан çóó÷ëàëûí àãåíòëàã ãýäýã íü

1. Ǻâõºí èíòåíýòýýð àâñàí ìýäýýëëýýð çóó÷èëäàã áèø õàðèí òóõàéí îþóòàí ÿìàð çàí ààøòàé, ÿìаð ìýäðýìæòýé âý ãýäãýýñ íü øàëòãààëààä    òîõèðñîí ìýðãýæëèéã íü ñîíãîæ ºãºõ ¿¿ðýãòýé.

2. Эцэг эхийнх íü îéëãóóëæ õýëæ ÷àäàõã¿é áàéãàà ìºðò뺺 õ¿ñýýä áàéãàà, ìºí ìºí㺠ñàíõ¿¿ãèéí ÷àäâàðààñ нь õàìààðààä àëü óëñàä ñóðàõ âý ãýäýã ñîíãîëòîî õèéõýä íü òóñàëäàã. Ìàíàéх ãýðýýò ñóðãóóëèóäтайгаа è-ìýéëýýð òîãòìîë õàðèëöàæ ñ¿¿ëèéí ¿åèéí ñóðãàëòûí ñèñòåìд орж байгаа мэдээллүүдийг байнга солилцдог.

Ãàäàãøàà ñóðãóóëüä ÿâàõ ãýæ áàéãàà õ¿¿õäýä õàìãèéí ò¿ð¿¿í òóëãàðäàã àñóóäàë юу вэ?

Аль нэг хөгжилтэй орны сóðãóóëüä элсэн суралцахад юуны түрүүнд оþóòíû âèçíû àñóóäàë ãàð÷ èðäýã. Виз олгох асуудал нь тухайн оюутны эцэг эх нь хүүхдээ уäààí õóãàöààíä ñóðч, ажиллаж амьдрахад нь хүрэлцэхүйц хэмжээний санхүүгийн чадвартай эсэхээс хамаардаг. Хүмүүс улс бүрийн оюутны визний шалгуур  адилхан байдаг гэж боддог боловч үнэн хэрэгтээ улс бүр оюутан визэнд тавьдаг тус тусын шалгууртай байлаг. Æèøýý íü Àâñòðàëèéí ýë÷èí ñàéäûí ÿàìàíä âèçà ìýä¿¿ëýõèéí òóëä ààâ ýýæèéíõ íü дансанд ñ¿¿ëèéí 3 ñàð òîãòìîë 36.000$ õàäãàëàãäñàí áàéõ ¸ñòîé. 36.000$ ãýõýýð õºðºíãèéí áàòàëãàà ãàðãàäàã õ¿ì¿¿ñýýð ãàðãóóë÷èõñàí áàéõ æèøýýíèé. Ýíý ìýò ìýäýýëýë áàéõã¿éãýýñ áîëîîä öàã õóãàöàà, ìºí㺠èõ çàðöóóëäàã. Орон бүрийн îþóòíû âèçний ñèñòåì æèëä 1 удаа ººð÷ëºãääºã áàéñàí áîë дýëõèéí ýäèéí çàñãèéí áàéäàë òîãòâîðã¿é байгаатай  õîëáîîòîéãîîð ñàð ñàðäàà ººð÷ëºãääºã áîëñîí. Агентлагийн зүгээс энэ өөрчлөлтүүдийг дор бүр нь мэдээлж байхгүй бол  ýöýã ýõ өөрсдөө олж авна гэдэг тэр бүр амаргүй байдаг.  ¯¿íèé çýðýãöýý ãàäààäéí èõ äýýä ñóðãóóëèóäûí òàâüäàã øàëãóóðóóä ÷ ººð÷ëºãäºæ áàéíà. Îäîî ¿åä
ýöýã ýõèéí øèéäâýðýýð õ¿¿õä¿¿ä íü ñóðàëöàõ ìýðãýæëýý ñîíãîäîã öàã íýãýíò öàã ¿åýý ºíãºðººñºí áà õ¿¿õä¿¿ä ººðèéí ñîíèðõñîí ìýðãýæëýý ñîíãîí ñóðàëöàõ áîëñîí.

Дипломын гîë÷ ä¿íãýýðýý ìàíàéõàí ãàäààäûí èõ äýýä ñóðãóóëüä çºâøººðºãääºãã¿é юу?

Ìàãèñòðûí ñóðãàëòàíä ñóðàëöàõ ãýæ áàéãàà áîë õ¿¿õä¿¿ä èõ ñóðãóóëüä ýëñýí îðîõ ¿åýñýý ë áîäîëòîé ñóðàëöàõ õýðýãòýé. Ó÷èð íü áàêаëàâðûí ãîë÷ ä¿í ÷óõàë, öààøàà äýâøèæ ñóðíà ãýæ ¿íýõýýð áîäîæ áàéãàà ë áîë ä¿íãèéí àñóóäàë äýýðýý àíõààðàë õàíäóóëæ õàðèóöëàãàòàé õàíäàõã¿é áîë ìàãèñòð áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø äýâøèæ ñóðàõàä õ¿íäðýëòýé áîëäîã. 11-ð àíãèà òºãñºæ áàéãàà õ¿¿õä¿¿äèéí õóâüä ÷ ãýñýí ñóðëàãûí ä¿íãèéí àñóóäàëäàà õàðèóöëàãàòàé õàíäàõ õýðýãòýé. Ãàäààäàä ñóðàõ ãýýä õººöºëäºõººð ãîë÷ ä¿í áàãà áàéãàéãààñ  áîëæ õ¿ññýí ñóðãóóëüäàà ýëñýí îðîõáîëîìæã¿é áîëäîã. Ãàäààäûí èõ äýýä ñóðãóóëü, ìàãèñòð áîëîí ò¿¿íýýñ äýýø ò¿âøèíä ñóðàëöàõ õ¿ñýëòýé ë áàéãàà áîë òàíû äèïëîìíû ãîë÷ ä¿í 3.0-ààñ äýýø áàéõ õýðýãòýé, òýãýõã¿é áîë ÿìàð ÷ áîëîìæã¿é áîëîõ ãýýä áàéíà ø¿¿ ãýäãèéã àõèí õýëìýýð áàéíà.

Ìýðãýæèë ñîíãîëòûí àñóóäàëд хэрхэн хандвал дээр вэ?

Ààâ ýýæ íü ººðñäèéíõºº ýðõýëäýã àæèëòàé õîëáîîòîé, ýñâýë èðýýä¿éä áàðèëãà, óóë óóðõàé õºãæèíº ãýäýã ¿¿äíýýñ õ¿¿õäýý ýíý ÷èãëýëýýð ñóðãàíà ãýýä õ¿÷ýýð îðóóëààä èðäýã. Õ¿¿õäýä òýãæ õàíäàæ áîëîõã¿é, õ¿¿õýä ººðºº þóíä ñîíèðõîëòîé, ÿìàð çàí àðàíøèíòàé õ¿¿õýä âý ãýäãèéã þóí ò¿ð¿¿í áîäîëöîõ õýðýãòýé. Ààâ ýýæ íü ºíººõ ñîöèàëèçìûí ¿åèéíõýý ñýòãýëãýýãýýð õ¿¿õäýý ÷è ñîíñ áè ÿðèíà ãýäýã çàð÷ìààð çàõèðãààäàæ ìýðãýæëèéã íü áóðóó ñîíãîäîã, ãýòýë òýäíèé àâäàã ìýäýýëëýýñ èë¿¿ îäîî èíòåðíýò, òåëåâèçèéí îëîí ñóâãóóä, ðàäèî, ñýòã¿¿ë ãýýä ìýäýýëëèéí õýðýãñë¿¿äýýñ õ¿¿õä¿¿ä ààâ ýýæýýñýý èë¿¿ ìýäýýëëèéã îëæ àâ÷ áàéíà. Çàõèðãààäàæ õ¿÷ýýð òóëãàõûí îðîíä õ¿¿õýäòýéãýý ñàéí ÿðèëöàæ, õ¿¿õýä íü þóã èë¿¿ ñîíèðõîæ áàéíà ãýäãèéã ìýäñýíèé ¿íäñýí äýýð ñîíãîëòîî õèéâýë õ¿¿õýä ººðèéí ñîíèðõñîí àæèë ìýðãýæèëäýý èë¿¿ àìæèëò ãàðãàíà. Õýðýãòýé ìýðãýæèë, õýðýãã¿é ìýðãýæèë ãýæ áàéõã¿é á¿ãä ë àäèë õýðýãòýé á¿õ ìýðãýæèë äýýð õ¿í àìæèëò îëäîã. Ãîë íü òóõàéí õ¿¿õýä ººðºº äóðòàé ñîíèðõîëòîé áàéãàà öàãò àìæèëò îëäîã. ßìàð ìýðãýæëýýð ñóðãàõ âý, èðýýä ÿàõ âý ãýäýã àñóóëòûã áàéíãà àñóóäàã ó÷ðààñ ýíý ìýäýýëëèéã õ¿ðãýõèéã çîðüñîí þì.

Ãàäààäàä ñóðàõ ãýæ áàéãàà  õ¿¿õä¿¿ä áîëîí ýöýã ýõ÷¿¿äýä òàíû ç¿ãýýñ ºãºõ çºâºë㺺 өгөхгүй юу?

Ãàäààäàä õ¿¿õäýý ñóðãàæ áàéãàà õ¿ì¿¿ñ èõýâ÷ëýí ñàíõ¿¿ãèéí õóâüä áîëîìæòîé õ¿ì¿¿ñ áàéäàã. Ãýõäýý ãàäààäàä îþóòàí ñóðàëöóóëíà ãýäýã ìýäýýæ Ìîíãîëäîî ñóðàõààñ õýä äàõèí èõ çàðäàëûã ãàðãàäàã áºãººä áèä çàðäàëûã íü хýìíýõ ¿¿äíýýñ î÷èæ áàéãàà ñóðãóóëèéíõ íü îþóòíû áàéð áîëîí áóñàä çàðäëûã àëü áîëîõ  õÿìä áàéõààð çàõèàëæ ºãäºã. Ýíä àìüäàð÷ áàéñàí îð÷èí íºõöºëººñº ººð îð÷èíä àìüäàðíà ãýäýã ÿìàð áàé âý, ýíäýý ººðèéí ãýð îðîíäîî áîëîìæèéí àìüäàðäàã áàéñàí õ¿¿õä¿¿ä î÷îîä ýõýíäýý õýö¿¿ áàéäàã.  Õ¿¿õýä ººðèéíõºº àìüäðàõ îð÷íûã ººðºº á¿ðä¿¿ëýõ ¸ñòîé, á¿õ îþóòíóóä 7 õîíîãò 20 öàã àæèëëàõ ýðõòýé áàéäàã áà ººðºº ñýðãýëýí öîâîî àæèë õè÷ýýëýýë õîñëóóëààä õèéãýýä ã¿éæ áàéâàë õóðäàí дасан зохицож ÷àäàæ áàéíà ãýñýí ¿ã. Óíòàæ çàëõóóðààä áàéâàë ººðò íü óëàì ë õýö¿¿ áàéõ áîëíî. Òýãýõýýð õóâü õ¿í ººðººñ íü á¿õ ç¿éë õàìààðíà ãýñýí ¿ã.

Õ¿¿õäýý ñóðãóóëüä ÿâóóëæ áàéãàà ýöýã ýõ÷¿¿ä юунд анхаарах ¸ñòîé вэ?

Ýöýã ýõ÷¿¿ä àíõ èðýõäýý õ¿¿õäýäýý òýâ÷ýýð ñóðãàìààð áàéíà, àëü áîëîõ ººðººð íü àìüäðóóëæ áèå äààëãàìààð áàéíà ãýäýã. Òýãýýä ÷ õ¿¿õäýý ÿâàõàä íü óðüä÷èëàí áàãà õýìæýýíèé òºëáºð òºëæ õÿìä áàéðàíä ÿâóóëæ áàéãàà áîëîõîîð ãýð øèã ÷èíü ãî¸ áèø ãýäãèéã óðüä÷èëàí õýëæ ÿâóóëàõã¿é áîë î÷îîä øîêîíä îðäîã, ãýðë¿¿ãýý óòàñäàæ ãîìäîë ìýä¿¿ëäýã ýíý õýðýýð ýöýã ýõ÷¿¿ä ººäººñ íü ñýòãýë ç¿éí çºâëºãºº ºãºõèéí îðîíä àðãà õýìæýý àâàõ ãýýä ã¿é÷èõäýã. Ýíý íü õ¿¿õäýäýýý òýâ÷ýýð ñóóëãàæ áàéãàà àñóóäàë áèø õàðèí ÷ ýâäýæ áàéíà ãýñýí ¿ã. Õ¿¿õäýä ãàíöààðäàõ, õÿìðàõ, ºâäºõ, ºëñºõ, ñýòãýëýýð óíàõ, ñàéí ñàéõàí áàéõ ¿å ÷ ãàðíà. Õààÿà ÷ ãýñýí àíãèéíõàà, íàéçóóäòàéãàà ãàäóóð ÿâàõ ¿å áàéäàã.  Ýíý íü ýцэг эхчүүдийн õ¿ñýýä áàéãàà õ¿¿õäèéí ÷èíü áèå äààõ ÷àäâàðûí ýõëýë ø¿¿ ãýäãèéã õýëìýýð áàéíà. Мөн үүнээс гадна хүүхдүүдээ үнэхээр бие даалган сургахыг хүсч байгаа бол өөрийн хамаатан садан, найз нөхөдрүүгээ хүүндээ явуулах хэрэггүй гэдгийг захиж хэлмээр байна.